# -*- coding: utf-8 -*-
"""生成修订版《泰中连词分类比较》docx —— 聚焦连词定义与分类，含脚注"""
from docx import Document
from docx.shared import Pt
from docx.enum.text import WD_ALIGN_PARAGRAPH
from docx.oxml.ns import qn

THAI = "TH Sarabun PSK"
CJK = "SimSun"

doc = Document()
style = doc.styles["Normal"]
style.font.name = THAI
style.font.size = Pt(16)
style._element.rPr.rFonts.set(qn("w:ascii"), THAI)
style._element.rPr.rFonts.set(qn("w:hAnsi"), THAI)
style._element.rPr.rFonts.set(qn("w:eastAsia"), CJK)
style._element.rPr.rFonts.set(qn("w:cs"), THAI)

def _font(run, size=16, bold=False):
    run.font.name = THAI
    run.font.size = Pt(size)
    run.font.bold = bold
    rPr = run._element.get_or_add_rPr()
    rFonts = rPr.get_or_add_rFonts()
    rFonts.set(qn("w:ascii"), THAI)
    rFonts.set(qn("w:hAnsi"), THAI)
    rFonts.set(qn("w:eastAsia"), CJK)
    rFonts.set(qn("w:cs"), THAI)

def para(text, size=16, bold=False, align=None, space_after=6):
    p = doc.add_paragraph()
    r = p.add_run(text)
    _font(r, size=size, bold=bold)
    if align is not None:
        p.alignment = align
    p.paragraph_format.space_after = Pt(space_after)
    return p

def h1(text):
    para(text, size=18, bold=True, space_after=4)

def h2(text):
    para(text, size=16, bold=True, space_after=4)

def body(text):
    para(text, size=16)

def bullet(text):
    p = doc.add_paragraph()
    r = p.add_run(text)
    _font(r, size=16)
    p.paragraph_format.left_indent = Pt(24)
    p.paragraph_format.space_after = Pt(2)
    return p

def sup(p, num):
    r = p.add_run(f"[{num}]")
    _font(r, size=10)
    r.font.superscript = True

def field(label, text, note=None):
    """加粗标签 + 正文，可选脚注上标"""
    p = doc.add_paragraph()
    r1 = p.add_run(label)
    _font(r1, size=16, bold=True)
    r2 = p.add_run(text)
    _font(r2, size=16)
    if note is not None:
        sup(p, note)
    p.paragraph_format.space_after = Pt(4)
    return p

# ===================== 标题 =====================
para("การเปรียบเทียบหลักการแบ่งประเภทของคำสันธานในภาษาไทยและภาษาจีน",
     size=22, bold=True, align=WD_ALIGN_PARAGRAPH.CENTER, space_after=2)
para("รายงานวิชาเปรียบเทียบหลักภาษาไทยและจีน", size=16,
     align=WD_ALIGN_PARAGRAPH.CENTER, space_after=14)

# ===================== ๑. บทนำ =====================
h1("๑. บทนำ")
body("รายงานนี้มุ่งศึกษาเปรียบเทียบ“การนิยาม”และ“การจำแนกคำสันธาน”ในภาษาไทยและภาษาจีน "
     "โดยวิเคราะห์จากงานของนักวิชาการไทย ๔ ท่าน และนักวิชาการจีน ๗ ท่าน รวม ๑๑ แหล่ง "
     "ทั้งนี้เพื่อให้เห็นว่า นักไวยากรณ์แต่ละท่านนิยามคำสันธานไว้อย่างไร จำแนกคำสันธานออกเป็นกี่ประเภท "
     "และใช้เกณฑ์หรือเหตุผลเชิงทฤษฎีใดสนับสนุนการจำแนกดังกล่าว "
     "อันจะนำไปสู่การชี้ให้เห็นพัฒนาการทางแนวคิด จุดร่วม และจุดต่างของศาสตร์ไวยากรณ์ไทยกับจีน")

# ===================== ๒. นักวิชาการไทย =====================
h1("๒. การนิยามและการจำแนกคำสันธานของนักวิชาการไทย")

h2("๒.๑ พระยาอุปกิตศิลปสาร: หลักภาษาไทย")
field("นิยามคำสันธาน: ",
      "นิยามว่า“คำสันธาน คือ คำที่ใช้เชื่อมถ้อยคำให้ติดต่อเป็นเรื่องเดียวกัน เชื่อมคำกับคำ ประโยคกับประโยค "
      "ข้อความกับข้อความ หรือเชื่อมความให้สละสลวย”", 1)
field("การจำแนกคำสันธาน: ",
      "อุปกิตมิได้เพียงจัดคำสันธานเป็น ๑ ใน ๗ ชนิดของคำเท่านั้น หากยังได้แบ่งคำสันธานออกเป็นชนิดย่อย ๗ ประเภท "
      "โดยยึดลักษณะความสัมพันธ์ของข้อความที่เชื่อมกันเป็นเกณฑ์ ดังนี้", 1)
bullet("๑) เชื่อมความคล้อยตามกัน ได้แก่ และ กับ ทั้ง…และ ทั้ง…ก็")
bullet("๒) เชื่อมความขัดแย้งกัน ได้แก่ แต่ ถึง…ก็ กว่า…ก็")
bullet("๓) เชื่อมความต่างตอนกัน ได้แก่ ฝ่าย ส่วน อนึ่ง (เชื่อมข้อความที่จบตอนหนึ่งแล้วเข้ากับอีกตอนหนึ่ง)")
bullet("๔) เชื่อมความเป็นเหตุเป็นผลกัน ได้แก่ เพราะ จึง ฉะนั้น")
bullet("๕) เชื่อมความให้เลือกเอา ได้แก่ หรือ หรือไม่ก็ มิฉะนั้น")
bullet("๖) เชื่อมความแบ่งรับแบ่งสู้ (แสดงทั้งการยอมรับและการคัดค้าน)")
bullet("๗) เชื่อมความให้สละสลวย")
field("การขยายขอบเขตคำสันธาน: ",
      "นอกจากนี้ อุปกิตยังจัดคำประพันธสรรพนาม (ผู้ ที่ ซึ่ง อัน) และคำว่า“ให้”“ว่า”เมื่อใช้เชื่อมประโยค "
      "ไว้ในหมวดคำสันธานด้วย โดยถือ“หน้าที่เชื่อม”เป็นเกณฑ์ชี้ขาด", 1)
field("เหตุผลเชิงทฤษฎี: ",
      "การจำแนก ๗ ประเภทของอุปกิตมีจุดเด่นที่“ต่างตอน”และ“สละสลวย”ซึ่งเป็นมิติทางวาทกรรม (discourse) "
      "กล่าวคือ มุ่งอธิบายว่าคำเชื่อมทำให้ข้อความต่อเนื่องและสละสลวยอย่างไร มิได้มุ่งที่ความสัมพันธ์เชิงตรรกะระหว่างอนุประโยคเป็นหลัก "
      "ทั้งนี้เพราะระบบของท่านรับอิทธิพลจากไวยากรณ์สันสกฤตและบาลี ซึ่งจำแนกคำตามหมวดความหมายและหน้าที่")

h2("๒.๒ กำชัย ทองหล่อ: หลักภาษาไทย")
field("นิยามคำสันธาน: ",
      "นิยามว่า“คำสันธาน คือ คำที่ทำหน้าที่เชื่อมคำกับคำ กลุ่มคำกับกลุ่มคำ และประโยคกับประโยค”", 2)
field("การจำแนกคำสันธาน: ",
      "คงระบบ ๗ ชนิดตามขนบเดิม แต่ได้จัดระบบชนิดย่อยของคำสันธานใหม่ โดยแบ่งตามความสัมพันธ์ทางความหมายระหว่างส่วนที่เชื่อม ๗ ประเภท ดังนี้", 2)
bullet("๑) เชื่อมความคล้อยตามกัน ได้แก่ และ กับ ด้วย")
bullet("๒) เชื่อมความขัดแย้งกัน ได้แก่ แต่ แต่ทว่า")
bullet("๓) เชื่อมความให้เลือก ได้แก่ หรือ มิฉะนั้น")
bullet("๔) เชื่อมความเป็นเหตุเป็นผล ได้แก่ เพราะ เพราะฉะนั้น")
bullet("๕) เชื่อมความเงื่อนไข ได้แก่ ถ้า หาก")
bullet("๖) เชื่อมความขยายความ ได้แก่ คือ ได้แก่")
bullet("๗) เชื่อมความมุ่งหมาย ได้แก่ เพื่อ เพื่อจะ")
field("เหตุผลเชิงทฤษฎี: ",
      "การจำแนกของกำชัยมีจุดเด่นที่“เงื่อนไข”“ขยายความ”“มุ่งหมาย”ซึ่งเป็นมิติทางตรรกะ-ความหมาย (logical-semantic) "
      "กล่าวคือ มุ่งอธิบายว่าคำเชื่อมแสดงความสัมพันธ์ทางความหมายชนิดใดระหว่างหน่วยที่เชื่อม ต่างจากของอุปกิตที่เน้นมิติทางวาทกรรม "
      "ดังนั้นแม้ทั้งสองท่านจะแบ่งคำสันธานเป็น ๗ ประเภทเท่ากัน แต่“หลักเกณฑ์ภายใน”แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ")

h2("๒.๓ นววรรณ พันธุเมธา: ไวยากรณ์ไทย")
field("นิยามคำสันธาน: ",
      "นววรรณไม่ใช้ศัพท์“คำสันธาน” หากแต่ใช้“คำเชื่อม” (connective) แทน โดยจัดไว้เป็น ๑ ใน ๖ ชนิดของคำ "
      "ตามเกณฑ์หน้าที่ในการสื่อสาร ได้แก่ คำหลัก คำแทน คำขยาย คำเชื่อม คำเสริม และคำเรียก-ร้อง", 3)
field("การจำแนกคำเชื่อม: ",
      "คำเชื่อมในระบบของนววรรณแบ่งออกเป็น ๒ ประเภทใหญ่ตามรูปของหน่วยเชื่อม ได้แก่ "
      "(๑) คำเชื่อมเดี่ยว เช่น และ แต่ เพราะ กับ หรือ "
      "(๒) คำเชื่อมผสม เช่น เพราะฉะนั้น ถึงแม้ว่า กล่าวคือ อย่างไรก็ตาม", 3)
field("เหตุผลเชิงทฤษฎี: ",
      "ระบบของนววรรณได้รับอิทธิพลจากไวยากรณ์ปริวรรตและไวยากรณ์การก เหตุที่ใช้เกณฑ์“หน้าที่ในการสื่อสาร” "
      "คือ หน้าที่ของคำในปริจเฉทจริงให้ข้อมูลเกี่ยวกับชนิดคำได้แม่นยำกว่าความหมายตามพจนานุกรม "
      "และการใช้“คำเชื่อม”แทน“คำสันธาน”ยังเปิดพื้นที่ให้ครอบคลุมหน่วยเชื่อมที่ใหญ่กว่าคำเดี่ยว เช่น กลุ่มคำเชื่อมทั้งวลี")

h2("๒.๔ วิจินตน์ ภาณุพงศ์: โครงสร้างของภาษาไทย: ระบบไวยากรณ์")
field("การนิยามและการจำแนก: ",
      "วิจินตน์ไม่นิยามชนิดคำจาก“ความหมาย”หรือ“หน้าที่” หากแต่เสนอให้จำแนกชนิดคำจาก“ตำแหน่ง”หรือการปรากฏของคำในประโยคแต่เพียงเกณฑ์เดียว "
      "โดยใช้กรอบประโยคทดสอบ (test frame) ผลการวิเคราะห์ทำให้คำไทยถูกจำแนกออกเป็น ๒๖ หมวดคำ "
      "ภายใต้ระบบนี้“คำสันธาน”ในความหมายดั้งเดิมจะไม่ดำรงอยู่เป็นหมวดเดียว หากแต่คำที่เคยจัดเป็นคำสันธานถูกกระจายไปตามตำแหน่งทางไวยากรณ์ที่แต่ละคำปรากฏจริง", 4)
field("เหตุผลเชิงทฤษฎี: ",
      "การเปลี่ยนจากเกณฑ์ความหมายมาเป็นเกณฑ์ตำแหน่ง สะท้อนปรัชญาของภาษาศาสตร์โครงสร้างที่ให้ความสำคัญกับความเที่ยงตรงและความสามารถในการตรวจสอบยืนยัน "
      "เหตุผลคือ เกณฑ์ความหมายมีลักษณะอัตวิสัยและไม่เสถียรเมื่อคำหนึ่งมีหลายความหมายหรือหลายหน้าที่ "
      "ส่วนเกณฑ์ตำแหน่งเป็นรูปธรรม สังเกตได้ และตรวจสอบซ้ำได้")

# ===================== ๓. นักวิชาการจีน =====================
h1("๓. การนิยามและการจำแนกคำสันธานของนักวิชาการจีน")

h2("๓.๑ 马建忠 (ม่า เจี้ยนจง): 《马氏文通》 (ค.ศ. ๑๘๙๘)")
field("นิยามคำสันธาน: ",
      "นิยาม“连字”ว่า “凡虚字用以为提承展转字句者，统曰连字” "
      "แปลว่า “คำแขวน (虚字) ใดก็ตามที่ใช้เพื่อนำเรื่อง สืบต่อ ขยาย และหักเหหน่วยประโยค เรียกรวมว่าคำเชื่อม”", 5)
field("การจำแนกคำสันธาน: ",
      "จัด“连字”ไว้ในหมวด虚字 (คำแขวน) ซึ่งแบ่งย่อยเป็น ๔ ชนิด ได้แก่ 介字 (คำบุพบท) 连字 (คำสันธาน) 助字 (คำช่วย) และ叹字 (คำอุทาน) "
      "จากนั้นแบ่ง连字ย่อยตามความหมายเป็น ๔ ประเภท คือ 提起 (นำเรื่อง) 承接 (สืบต่อ) 转捩 (หักเห) และ推拓 (แผ่ขยาย)", 5)
field("เหตุผลเชิงทฤษฎี: ",
      "《马氏文通》เป็นหนังสือไวยากรณ์จีนเล่มแรกที่มีระบบ โดยจำลองกรอบจากไวยากรณ์ละติน "
      "การแบ่ง实字/虚字ตาม“ความหมาย”จึงเป็นการถ่ายทอดแนวคิดเรื่อง content word/function word จากภาษาตะวันตก "
      "ขอบเขตของ连字ในยุคนี้กว้างมาก เพราะยึด“หน้าที่เชื่อม”เป็นเกณฑ์ใหญ่โดยไม่แยกคำที่ปัจจุบันจัดเป็นกริยาวิเศษณ์หรือคำบุพบทออกจากกัน")

h2("๓.๒ 黎锦熙 (หลี่ จิ้นซี): 《新著国语文法》 (ค.ศ. ๑๙๒๔)")
field("นิยามคำสันธาน: ",
      "เปลี่ยนศัพท์จาก“连字”ของม่า เจี้ยนจง เป็น“连词”ซึ่งกลายเป็นศัพท์มาตรฐานของไวยากรณ์จีนสืบต่อมา "
      "และนิยามคำสันธานโดยผูกเข้ากับความสัมพันธ์เชิงตรรกะของประโยคซ้อน (复句)", 6)
field("การจำแนกคำสันธาน: ",
      "เป็นนักไวยากรณ์คนแรกที่ศึกษา连词อย่างเป็นระบบ โดยแบ่งคำสันธานตามประเภทของประโยคซ้อนออกเป็น ๑๐ ประเภท "
      "เช่น 并列 (คู่ขนาน) 选择 (เลือก) 承接 (เรียงต่อ) 转折 (หักเห) 假设 (สมมติ) 让步 (ยอม) เป็นต้น", 6)
field("เหตุผลเชิงทฤษฎี: ",
      "เหตุผลที่ผูกคำสันธานเข้ากับประโยคซ้อนคือ คำสันธานเป็น“เครื่องหมายบอกความสัมพันธ์เชิงตรรกะ”ระหว่างอนุประโยค "
      "การจำแนกคำสันธานจึงควรสะท้อนประเภทของความสัมพันธ์เชิงตรรกะ มิใช่จำแนกตามรูปคำเพียงอย่างเดียว")

h2("๓.๓ 吕叔湘 (หลี่ ซู่เซียง): 《中国文法要略》 (ค.ศ. ๑๙๔๒)")
field("นิยามและการจำแนก: ",
      "แบ่งคำจีนออกเป็น 实义词 (คำความหมายจริง) กับ 辅助词 (คำช่วย) โดย辅助词แบ่งย่อยเป็น 限制词 指称词 关系词 และ语气词 "
      "คำสันธานถูกจัดไว้ในกลุ่ม“关系词”(คำแสดงความสัมพันธ์) ร่วมกับคำบุพบท", 7)
field("เหตุผลเชิงทฤษฎี: ",
      "เกณฑ์ของท่านคือ“หน้าที่แสดงความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยภาษา” เหตุที่จัดคำสันธานร่วมกลุ่มเดียวกับคำบุพบท "
      "เพราะเห็นว่าคำทั้งสองชนิดมีหน้าที่ร่วมกันคือ“แสดงความสัมพันธ์” การจัดเช่นนี้สะท้อนว่าในระยะนี้ยังไม่มีการแยกเขตแดนระหว่างคำสันธานกับคำบุพบทอย่างชัดเจน")

h2("๓.๔ 王力 (หวัง ลี่): 《中国现代语法》 (ค.ศ. ๑๙๔๓)")
field("นิยามคำสันธาน: ",
      "นิยาม“联结词”ว่า “词和词可以联结，句和句也可以联结；有些虚词居于词和词的中间，或句和句的中间，担任联结的任务” "
      "แปลว่า คำกับคำเชื่อมกันได้ ประโยคกับประโยคก็เชื่อมกันได้ คำแขวนบางคำยืนอยู่ระหว่างคำกับคำ หรือระหว่างประโยคกับประโยค เพื่อทำหน้าที่เชื่อม", 8)
field("การจำแนกคำสันธาน: ",
      "จัด“联结词”ไว้ในหมวด虚词 (คำแขวน) โดยท่านเสนอหมวด“半实词”(คำกึ่งเนื้อ) และ“半虚词”(คำกึ่งแขวน) ขึ้นเป็นหมวดคั่นกลาง "
      "ก่อนถึง虚词 อันเป็นเอกลักษณ์ที่ไม่ปรากฏในระบบของภาษาไทย", 8)
field("เหตุผลเชิงทฤษฎี: ",
      "เหตุผลที่เสนอหมวด“半实词/半虚词”คือ ท่านตระหนักว่าคำบางชนิดมีธรรมชาติกึ่งกลางระหว่างคำเนื้อกับคำแขวน "
      "ไม่สามารถจัดเข้าแบบทวิภาคได้โดยเด็ดขาด แนวคิดเรื่องหมวดคำที่เป็น“ระดับขั้น”เช่นนี้ไม่ปรากฏในไวยากรณ์ไทยซึ่งยังใช้กรอบทวิภาคแบบดั้งเดิม")

h2("๓.๕ 朱德熙 (จู เต๋อซี): 《语法讲义》 (ค.ศ. ๑๙๘๒)")
field("นิยามคำสันธาน: ",
      "นิยามคำสันธานว่าเป็น“คำแขวนที่มีหน้าที่เชื่อมเพียงอย่างเดียว ไม่ทำหน้าที่เป็นองค์ประกอบใดของประโยค” "
      "กล่าวคือ คำสันธานคือคำที่ทำหน้าที่เชื่อมเท่านั้น และไม่ปรากฏเป็นส่วนประกอบของประโยค", 9)
field("การจำแนกคำสันธาน: ",
      "จำแนกชนิดคำโดยอาศัย“หน้าที่ทางไวยากรณ์ (语法功能)”ซึ่งหมายถึงผลรวมของตำแหน่งทางไวยากรณ์ทั้งหมดที่คำหนึ่งปรากฏได้ "
      "อันเป็นหลักการกระจายตัว (distribution) ภายใต้เกณฑ์นี้คำสันธานจัดอยู่ในหมวด虚词 และถูกจำกัดขอบเขตให้แคบลง "
      "โดยแยกออกจากคำบุพบทและกริยาวิเศษณ์เชื่อมอย่างชัดเจน", 9)
field("เหตุผลเชิงทฤษฎี: ",
      "แนวคิดของจู เต๋อซีเป็นผลสืบเนื่องจากการถกเถียงครั้งใหญ่เรื่องปัญหาชนิดของคำ (词类问题大讨论) ในทศวรรษ ๑๙๕๐ "
      "เหตุผลที่ปฏิเสธเกณฑ์ความหมายคือ การแบ่งชนิดคำโดยอาศัยความหมายเพียงอย่างเดียวทำไม่ได้ในทางปฏิบัติ "
      "การนิยามคำสันธานว่า“เชื่อมเพียงอย่างเดียว ไม่เป็นส่วนประกอบของประโยค”จึงเป็นเกณฑ์ที่ใช้แยกคำสันธานออกจากคำบุพบทและกริยาวิเศษณ์เชื่อมได้อย่างเป็นระบบ")

h2("๓.๖ 邢福义 (สิง ฝูอี้): 《汉语复句研究》 (ค.ศ. ๒๐๐๑)")
field("การนิยามและการจำแนก: ",
      "ศึกษา连词ในระดับประโยคซ้อนเป็นหลัก โดยแบ่งคำสันธานตามหน่วยที่เชื่อมออกเป็น ๒ ระดับ "
      "คือ 词语连词 (คำสันธานที่เชื่อมคำและวลี) กับ 句间连词 (คำสันธานที่เชื่อมระหว่างประโยคย่อย) "
      "พร้อมทั้งเสนอระบบความสัมพันธ์ของประโยคซ้อนแบบ ๓ กลุ่มใหญ่ คือ 因果类 (กลุ่มเหตุผล) 并列类 (กลุ่มคู่ขนาน) และ转折类 (กลุ่มหักเห)", 10)
field("เหตุผลเชิงทฤษฎี: ",
      "เหตุผลที่แยก“ระดับการเชื่อม”ออกจากกันคือ หน่วยที่ถูกเชื่อมต่างระดับกัน (คำ/วลี กับ ประโยคย่อย) ส่งผลต่อพฤติกรรมและความหมายของคำสันธานต่างกัน "
      "แนวคิดของท่านเน้นว่า การจะเข้าใจคำสันธานได้อย่างถ่องแท้ ต้องพิจารณาควบคู่ไปกับโครงสร้างความสัมพันธ์ของประโยคซ้อนที่คำนั้นทำหน้าที่เชื่อม")

h2("๓.๗ 张谊生 (จาง อี้เซิง): 《现代汉语虚词》 (ค.ศ. ๒๐๐๐)")
field("นิยามคำสันธาน: ",
      "นิยามคำสันธานว่าเป็นคำแขวนที่มี“หน้าที่เชื่อมหลายระดับ”คือเชื่อมได้ตั้งแต่คำ วลี ประโยคย่อย ประโยค ไปจนถึงกลุ่มประโยค", 11)
field("การจำแนกคำสันธาน: ",
      "ใช้เกณฑ์รูปแบบ (รูปประโยคและตำแหน่ง) ร่วมกับเกณฑ์ความหมาย แบ่งคำสันธานออกเป็น ๙ ประเภท "
      "เช่น 并列 (คู่ขนาน) 连贯 (เรียงต่อเนื่อง) 选择 (เลือก) 因果 (เหตุผล) 转折 (หักเห) 假设 (สมมติ) 条件 (เงื่อนไข) 目的 (จุดประสงค์) เป็นต้น", 11)
field("เหตุผลเชิงทฤษฎี: ",
      "เหตุผลที่ใช้“รูปแบบ”ร่วมกับ“ความหมาย”คือ การจำแนกด้วยความหมายหรือรูปแบบเพียงอย่างเดียวต่างมีจุดอ่อน การผสมผสานจึงให้ภาพที่สมบูรณ์กว่า "
      "และการเน้น“หน้าที่เชื่อมหลายระดับ”สะท้อนแนวโน้มของไวยากรณ์จีนร่วมสมัยที่ให้ความสำคัญกับทั้งระดับการเชื่อมและความสัมพันธ์เชิงตรรกะ")

# ===================== ๔. เปรียบเทียบเชิงวิเคราะห์ =====================
h1("๔. การเปรียบเทียบเชิงวิเคราะห์")
body("จากการวิเคราะห์นิยามและการจำแนกคำสันธานของนักวิชาการแต่ละท่านข้างต้น "
     "สามารถสรุปประเด็นเปรียบเทียบเชิงวิเคราะห์ที่เกี่ยวข้องกับคำสันธานโดยตรงได้ ๔ ประเด็นดังนี้")

field("(๑) เกณฑ์การจำแนกชนิดของคำ: ",
      "ฝั่งไทยดั้งเดิมใช้เกณฑ์ผสมทั้งความหมาย ตำแหน่ง และหน้าที่ ส่วนฝั่งจีนมีพัฒนาการเป็นลำดับขั้นชัดเจน "
      "เริ่มจากความหมายล้วน (ม่าซื่อเหวินทง) ผ่านการผสมความหมายกับหน้าที่ (หลี่ ซู่เซียง, หวัง ลี่) "
      "จนถึงการยึดหน้าที่ทางไวยากรณ์อย่างเด็ดขาด (จู เต๋อซี) ซึ่งเกิดขึ้นหลังการถกเถียงเรื่องปัญหาชนิดของคำในทศวรรษ ๑๙๕๐ "
      "จุดเปลี่ยนนี้สะท้อนการเคลื่อนจาก“การมองคำผ่านความหมาย”ไปสู่“การมองคำผ่านพฤติกรรมทางวากยสัมพันธ์”")
field("(๒) การจำแนกชนิดย่อยของคำสันธาน: ",
      "อุปกิตและกำชัยต่างแบ่งคำสันธานเป็น ๗ ประเภทเท่ากัน แต่“หลักเกณฑ์ภายใน”ต่างกัน "
      "อุปกิตใช้มิติทางวาทกรรม (ต่างตอน สละสลวย) ส่วนกำชัยใช้มิติทางตรรกะ-ความหมาย (เงื่อนไข ขยายความ มุ่งหมาย) "
      "ส่วนตำราจีนสมัยใหม่แบ่งตามความสัมพันธ์เชิงตรรกะของประโยคซ้อนละเอียดถึง ๙ ถึง ๑๐ ประเภท "
      "และยังแยกระดับการเชื่อม (词语连词 กับ 句间连词) ของสิง ฝูอี้ ซึ่งเป็นการเพิ่มมิติการวิเคราะห์ที่ตำราไทยยังไม่มี")
field("(๓) ปัญหาเขตแดนระหว่างชนิดคำ: ",
      "ภาษาจีนมีปัญหาการกำหนดเส้นแบ่งระหว่าง连词 กับ介词 (คำบุพบท) และ关联副词 (กริยาวิเศษณ์เชื่อม) "
      "นักไวยากรณ์จีนจึงใช้เกณฑ์ตำแหน่งและทิศทางการเชื่อมตัดสิน "
      "ส่วนภาษาไทยก็มีปรากฏการณ์คำรูปเดียวกันทำหน้าที่ได้ทั้งสันธานและบุพบท เช่น “เมื่อ”“เพราะ”“ให้”“ว่า” "
      "ระบบดั้งเดิมที่ยึดความหมายจึงจัดชนิดของคำเหล่านี้ได้ไม่เสถียร ต้องอาศัยบริบทเป็นตัวกำหนด")
field("(๔) ต้นกำเนิดทางทฤษฎี: ",
      "ไวยากรณ์ไทยดั้งเดิมรับอิทธิพลจากไวยากรณ์สันสกฤตและบาลี ส่วนไวยากรณ์จีนสมัยใหม่รับอิทธิพลจากไวยากรณ์ตะวันตกผ่านม่าซื่อเหวินทง "
      "ดังนั้นแม้ทั้งสองภาษาจะเป็นภาษาคำโดด (isolating language) ที่ไม่มีการเปลี่ยนรูปคำเพื่อบอกชนิดและหน้าที่เหมือนกัน "
      "แต่กรอบการจำแนกชนิดคำกลับเติบโตจากรากทางความคิดคนละสาย ส่งผลให้จุดเน้นและรายละเอียดของระบบแตกต่างกันตามไปด้วย")

# ===================== ๕. เปรียบเทียบการใช้ =====================
h1("๕. การเปรียบเทียบการใช้คำสันธานไทย–จีนที่มีความหมายใกล้เคียง")
body("การเปรียบเทียบเฉพาะระดับ“หลักการจำแนก”ยังไม่เพียงพอที่จะเห็นความแตกต่างอย่างเป็นรูปธรรม "
     "หัวข้อนี้จึงเลือกคำสันธานที่มีความหมายใกล้เคียงกัน ๔ คู่ มาวิเคราะห์เปรียบเทียบขอบเขตการเชื่อม ตำแหน่ง และเงื่อนไขการใช้ "
     "เพื่อตรวจสอบว่าความแตกต่างในระดับหลักการจำแนกส่งผลต่อพฤติกรรมทางภาษาในระดับการใช้จริงหรือไม่")

h2("๕.๑ “และ” กับ “和” (คำสันธานเชื่อมความคู่ขนาน)")
body("ทั้งสองคำทำหน้าที่เชื่อมส่วนที่ขนานกัน (并列) เช่นเดียวกัน ความแตกต่างอยู่ที่“ระดับและหน้าที่ของหน่วยที่เชื่อม”เป็นหลัก มิใช่การห้ามใช้โดยเด็ดขาด")
bullet("“和”ใช้เชื่อมส่วนที่เป็นนามเป็นหลัก เช่น 爸爸和妈妈 (พ่อและแม่) ✓")
bullet("เชื่อมส่วนกริยา หากทั้งโครงสร้างทำหน้าที่เป็นประธานหรือกรรม มักยอมรับได้ เช่น 读和写都很重要 (การอ่านและการเขียนล้วนสำคัญ) ✓")
bullet("แต่เชื่อมกริยาเป็นภาคแสดง (谓语) เพียงลำพัง ไม่เป็นธรรมชาติ เช่น ?他读和写 นิยมพูดว่า 他又读又写 หรือ 他读书和写字")
bullet("เชื่อมอนุประโยคโดยให้เป็นประโยคอิสระ ไม่เป็นธรรมชาติ เช่น ?下雨和刮风 นิยมพูดว่า 又下雨又刮风 หรือ 下雨，而且刮风")
bullet("“และ”ในภาษาไทยเชื่อมได้กว้างกว่า ทั้งคำนาม กริยาวลี และประโยค เช่น พ่อและแม่ อ่านและเขียน ฝนตกและลมแรง")
body("สรุป: “和”เชื่อมกริยาและประโยคได้ เพียงแต่“จำกัด”เมื่อหน่วยนั้นทำหน้าที่เป็นภาคแสดงหรือเป็นประโยคอิสระ มิได้“เชื่อมไม่ได้โดยเด็ดขาด” "
     "ความแตกต่างจึงอยู่ที่ “和”อ่อนไหวต่อระดับและหน้าที่ของหน่วยที่เชื่อมมากกว่า “และ”")

h2("๕.๒ “หรือ” กับ “或者” และ “还是” (คำสันธานเชื่อมความให้เลือก)")
body("ทั้ง“或者”และ“还是”ต่างแปลว่า“หรือ” ความแตกต่างอยู่ที่“ประเภทของประโยค”ที่แต่ละคำนิยมปรากฏ มิใช่การแบ่งหน้าที่แบบเด็ดขาด")
bullet("“还是”ใช้เป็นหลักในประโยคคำถามแบบให้เลือก (选择疑问句) ซึ่งผู้ตอบต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น 你要咖啡还是茶？ ✓")
bullet("“或者”ใช้เป็นหลักในประโยคบอกเล่า เช่น 我打算要咖啡或者茶。 ✓")
bullet("“或者”ยังใช้ในประโยคคำถามทั่วไปที่มิใช่คำถามเลือกได้ เช่น 你要咖啡或者茶吗？ (ตอบว่า 要/不要) ✓")
bullet("ประโยคคำถามแบบเลือกโดยทั่วไปไม่ใช้“或者” เช่น ?你要咖啡或者茶？ ไม่เป็นธรรมชาติ เว้นแต่เป็นคำถามทั่วไปที่ลงท้ายด้วย“吗”")
bullet("ภาษาไทยใช้“หรือ”คำเดียวครอบคลุมทั้งสองกรณี เช่น จะดื่มกาแฟหรือชา (บอกเล่า) และ จะดื่มกาแฟหรือชา? (คำถามเลือก)")
body("สรุป: “还是”เป็นเครื่องหมายเฉพาะของคำถามเลือก ส่วน“或者”มิได้จำกัดเฉพาะประโยคบอกเล่า หากแต่ไม่นิยมใช้เป็นเครื่องหมายคำถามเลือก "
     "ความแตกต่างจึงเป็นเรื่อง“ความโน้มเอียงในการกระจายตามประเภทประโยค” มิใช่การแบ่งหน้าที่แบบเด็ดขาด")

h2("๕.๓ “แต่” กับ “但是”“可是”“然而”“不过”“却” (คำสันธานเชื่อมความหักเห)")
body("“แต่”กับ“但是”ทำหน้าที่และวางตำแหน่งได้ใกล้เคียงกัน ความแตกต่างอยู่ที่“ความหลากหลายของรูปแปร”และ“การแบ่งงานตามทำเนียบภาษาและชนชั้นของคำ”")
bullet("“但是、可是、然而、不过”เป็นคำสันธาน (连词) แตกต่างกันที่ทำเนียบภาษาและความแรงของการหักเห: 但是 (กลาง) 可是 (ปาก) 然而 (เขียน แรง) 不过 (ปาก/กลาง อ่อน)")
bullet("“却”มิใช่คำสันธาน หากแต่เป็นกริยาวิเศษณ์ (副词) ต้องวางหลังประธาน เช่น 他却走了 ✓ แต่ ✗却他走了 ไม่ถูกต้อง")
bullet("ภาษาไทยมีรูปแปรน้อยและล้วนสืบจากคำแกน“แต่”: แต่ (ทั่วไป) แต่ว่า (ขึ้นต้นประโยคเพื่อวกเรื่อง) แต่ทว่า (ภาษาหนังสือ)")
body("สรุป: ภาษาจีนแบ่งงานคำเชื่อมหักเหตามทำเนียบภาษาและความแรงได้ละเอียดกว่าไทย แต่“却”เป็นกริยาวิเศษณ์ มิอาจจัดเข้ากลุ่มเดียวกับคำสันธานได้ "
     "คู่เปรียบเทียบนี้มีความแตกต่างน้อยกว่าคู่อื่น โดยต่างกันหลัก ๆ ที่ความหลากหลายของรูปแปร")

h2("๕.๔ “เพราะ” กับ “因为…所以” (คำสันธานเชื่อมความเป็นเหตุผล)")
body("ทั้ง“因为”และ“เพราะ”ต่างนำเหตุได้ และต่างมีคำกำกับผล ความแตกต่างอยู่ที่“ความยืดหยุ่นของตำแหน่งเหตุ”และ“ความจำเป็นของคำกำกับผล” มิใช่การบังคับแบบเด็ดขาด")
bullet("“因为”นำเหตุวางหน้าได้ เช่น 因为下雨，所以堵车。 ✓")
bullet("“因为”นำเหตุวางท้ายได้ด้วย เช่น 我没去，因为下雨了。 ✓ และ 堵车，因为下雨。 ✓")
bullet("“堵车因为下雨”ไม่เป็นธรรมชาติ มิใช่เพราะ“因为”วางท้ายไม่ได้ หากแต่เพราะขาดการหยุดหรือคำ“是” กล่าวคือ 堵车是因为下雨。 ✓")
bullet("“所以”มิได้จำเป็นเสมอไป เช่น 因为下雨，堵车了。 ✓ และ 因为下雨，车就堵了。 ✓ โดยมีคำกำกับผลอื่นให้เลือก เช่น 就 便 于是 因此 因而 故")
bullet("ภาษาไทย“เพราะ”วางเหตุได้ทั้งหน้าและท้าย เช่น เพราะฝนตก รถจึงติด และ รถติดเพราะฝนตก โดยมีคำกำกับผล เช่น จึง เลย")
body("สรุป: ความแตกต่างที่แท้จริงคือ “因为”เมื่อวางเหตุไว้ท้ายจะถูกจำกัดด้วยจังหวะและเงื่อนไขทางวัจนปฏิบัติมากกว่า จึงนิยมวางหน้า "
     "ส่วน“เพราะ”วางเหตุไว้ท้ายได้อย่างอิสระกว่า มิใช่“因为”วางท้ายไม่ได้โดยเด็ดขาด")

body("เมื่อประมวลผลการเปรียบเทียบทั้งสี่คู่ จะพบแนวโน้มร่วมกันคือ ภาษาจีน“แยกแยะละเอียด”ตามระดับของหน่วยที่เชื่อม ประเภทของประโยค และทำเนียบภาษา "
     "ส่วนภาษาไทย“พึ่งพาบริบท ทำนองเสียง และทำเนียบภาษา”มากกว่า อย่างไรก็ดี ความแตกต่างทั้งหลายเป็น“ความโน้มเอียงในการกระจายและข้อจำกัด” "
     "มิใช่กฎแบบเด็ดขาด ทั้งสองภาษาต่างมีความยืดหยุ่น เพียงแต่เงื่อนไขการกระจายและความถี่ต่างกัน")

# ===================== ๖. สรุป =====================
h1("๖. สรุปและอภิปราย")
body("จากการวิเคราะห์งานของนักวิชาการทั้ง ๑๑ ท่าน พบว่าแม้ทั้งภาษาไทยและภาษาจีนจะจัดคำสันธานไว้ในกลุ่มคำไวยากรณ์ "
     "ที่ไม่มีเนื้อความหมายในตัวเองเหมือนกัน แต่“วิธีนิยาม”และ“หลักการจำแนก”แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ "
     "ฝั่งไทยผูกติดกับระบบ ๗ ชนิดที่ยึดความหมายเป็นเกณฑ์หลักเป็นส่วนใหญ่ โดยมีเพียงวิจินตน์ ภาณุพงศ์ที่เสนอเกณฑ์ตำแหน่งเพียงเกณฑ์เดียว "
     "ส่วนฝั่งจีนมีพัฒนาการจากความหมายล้วน ไปสู่ความหมายผสมหน้าที่ และลงเอยที่หน้าที่ทางไวยากรณ์เป็นเกณฑ์หลักในปัจจุบัน")
body("ความแตกต่างในระดับหลักการจำแนกสะท้อนออกมาในระดับการใช้จริงอย่างเป็นระบบ กล่าวคือ "
     "ประการแรก ขอบเขตการเชื่อมและประเภทประโยค คำสันธานไทยคำหนึ่ง เช่น“และ”“หรือ”เชื่อมได้หลายระดับและครอบคลุมหลายประเภทประโยคโดยไม่เปลี่ยนรูป "
     "ส่วนภาษาจีนแยกคำตามระดับของหน่วยที่เชื่อม (和 并 而且) และตามประเภทประโยค (或者 还是) อย่างละเอียดกว่า "
     "ประการที่สอง ความยืดหยุ่นของตำแหน่งเหตุ ภาษาไทยวาง“เพราะ”นำเหตุไว้ท้ายได้อย่างอิสระ ส่วนภาษาจีน“因为”วางเหตุไว้ท้ายได้เช่นกัน แต่ถูกจำกัดด้วยจังหวะและเงื่อนไขทางวัจนปฏิบัติ จึงนิยมวางหน้า "
     "ประการที่สาม ความหลากหลายของรูปแปร ภาษาจีนมีรูปแปรของคำเชื่อมหักเหให้เลือกตามทำเนียบภาษา ส่วนภาษาไทยมีรูปแปรน้อยกว่า "
     "โดยรวมแล้ว ภาษาจีนมีแนวโน้ม“แยกแยะละเอียด”ตามมิติทางวากยสัมพันธ์และทำเนียบภาษา ส่วนภาษาไทยพึ่งพาบริบท ทำนองเสียง และทำเนียบภาษามากกว่า ทั้งสองภาษาต่างมีความยืดหยุ่น มิได้มีภาษาหนึ่งเป็นกฎตายตัวและอีกภาษาหนึ่งอิสระเสมอ")
body("ในเชิงทฤษฎี ผู้เขียนเห็นด้วยกับเกณฑ์หน้าที่ทางไวยากรณ์ของจู เต๋อซี มากกว่าเกณฑ์ความหมาย "
     "เพราะตรวจสอบได้ด้วยกรอบประโยคทดสอบ มีความเที่ยงตรง และไม่ขึ้นกับความรู้สึกส่วนตัวของผู้วิเคราะห์ "
     "แต่ระบบดั้งเดิม ๗ ชนิดของพระยาอุปกิตศิลปสารและกำชัย ทองหล่อ ก็ยังมีคุณค่าในฐานะกรอบอธิบายขั้นพื้นฐาน "
     "ระบบทั้งสองจึงเป็นเครื่องมือคนละระดับ มิได้ขัดแย้งกันโดยสิ้นเชิง")

# ===================== เชิงอรรถ =====================
h1("เชิงอรรถ")
notes = [
    "[1] พระยาอุปกิตศิลปสาร, หลักภาษาไทย (กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช), วจีวิภาค, บทว่าด้วยคำสันธาน.",
    "[2] กำชัย ทองหล่อ, หลักภาษาไทย (กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์รวมสาส์น, 2537), หน้า 256-259.",
    "[3] นววรรณ พันธุเมธา, ไวยากรณ์ไทย (กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558), บทว่าด้วยคำเชื่อม.",
    "[4] วิจินตน์ ภาณุพงศ์, โครงสร้างของภาษาไทย: ระบบไวยากรณ์ (กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 2532), บทว่าด้วยการจำแนกหมวดคำ.",
    "[5] 马建忠, 马氏文通 (北京: 商务印书馆, 1898), 卷九·虚字.",
    "[6] 黎锦熙, 新著国语文法 (上海: 商务印书馆, 1924).",
    "[7] 吕叔湘, 中国文法要略 (上海: 商务印书馆, 1942).",
    "[8] 王力, 中国现代语法 (上海: 商务印书馆, 1943).",
    "[9] 朱德熙, 语法讲义 (北京: 商务印书馆, 1982).",
    "[10] 邢福义, 汉语复句研究 (北京: 商务印书馆, 2001).",
    "[11] 张谊生, 现代汉语虚词 (上海: 华东师范大学出版社, 2000).",
]
for n in notes:
    para(n, size=14, space_after=2)

# ===================== บรรณานุกรม =====================
h1("บรรณานุกรม")
refs = [
    "พระยาอุปกิตศิลปสาร. หลักภาษาไทย. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.",
    "กำชัย ทองหล่อ. หลักภาษาไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์รวมสาส์น, 2537.",
    "วิจินตน์ ภาณุพงศ์. โครงสร้างของภาษาไทย: ระบบไวยากรณ์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 2532.",
    "นววรรณ พันธุเมธา. ไวยากรณ์ไทย. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558.",
    "马建忠. 马氏文通[M]. 北京: 商务印书馆, 1898.",
    "黎锦熙. 新著国语文法[M]. 上海: 商务印书馆, 1924.",
    "吕叔湘. 中国文法要略[M]. 上海: 商务印书馆, 1942.",
    "王力. 中国现代语法[M]. 上海: 商务印书馆, 1943.",
    "朱德熙. 语法讲义[M]. 北京: 商务印书馆, 1982.",
    "邢福义. 汉语复句研究[M]. 北京: 商务印书馆, 2001.",
    "张谊生. 现代汉语虚词[M]. 上海: 华东师范大学出版社, 2000.",
]
for r in refs:
    para(r, size=14, space_after=2)

out = "/home/mi/.openclaw/workspace/泰中连词分类比较_第二部分_修订版.docx"
doc.save(out)
print("SAVED:", out)